پیلوماتریکس کارسینوما، تومور ضمایم پوستی بسیار نادری است که از سلول های ماتریکس فولیکول مو منشا می گیرد و با رشد اگزوفیتیک و اغلب، عود موضعی مشخص می شود اما پتانسیل متاستاز آن محدود است. برای اولین بار پیلوماتریکس کارسینوما توسط Lopansri و Mihm در سال 1980 توصیف شد و از آن زمان تاکنون، حدود 90 مورد از آن در مقالات و منابع گزارش گردیده است. هیچ درمانی به جز جراحی وسیع برای تهاجم موضعی و متاستاز آن به اثبات نرسیده است. ما در اینجا یک مورد از پیلوماتریکس کارسینوما را در پسری 9 ساله شرح می دهیم که با توده سفتی در ناحیه پیشانی مراجعه کرده بود اما پوست روی ضایعه طبیعی بود.

زمینه و هدف: پوست دارای ضمایم مختلفی می باشد که منشا انواع زیادی از تومورها است که بر اساس منشا و زمینه رویان شناختی به انواع متفاوتی تقسیم می شوند. دو گروه مهم تر و شایع تر آن ها تورمورهای پیلوسباسه و عرق است. نشانه های بالینی و آسیب شناختی این تومورها نیز متفاوت است، به ویژه در سال های اخیر در تقسیم بندی آن ها با توجه به زمینه های بافتی تغییرهای چشم گیری ایجاد شده است. هدف از این مطالعه تعیین فراوانی هر یک از تومورهای فولیکول مو و بررسی نشانه های بالینی و اپیدمیولوژی آنها ضمن بازنگری نمونه های بافتی برای ارزیابی معیارهای آسیب شناختی تشخیصی، شناخت بیش تر، کسب تجربه و تقسیم بندی آن ها طبق معیارهای جدید است.روش اجرا: تمام نمونه های بافتی مواردی که طی 30 سال در سال های 1355 تا 1384 در بخش آسیب شناسی بیمارستان امام رضا (ع) دانشکده پزشکی مشهد با تشخیص قطعی، احتمالی، افتراقی یا به عنوان تومور نامشخص پوستی تشخیص داده شده بودند استخراج و در صورت لزوم برش های مجدد بافتی به روش معمولی و رنگ آمیزی اختصاصی تهیه شد که با توجه به معیارهای جدید مورد بازبینی قرار گرفت. اطلاعات بالینی با استفاده از نرم افزار آماری SPSS به صورت نمودار و جداول گزارش و شاخص های مرکزی مورد ارزیابی قرار گرفت.یافته ها: از میان 134748 نمونه بافتی، پس از بررسی مجدد بافتی، 444 نمونه به صورت قطعی به عنوان یکی از انواع تومورهای ضمایم پوستی تشخیص داده شد که از بین آن ها 161 مورد (36.3 درصد) را تومورهای فولیکول مو در 71 مرد و 90 زن با میانگین سنی 28 سال (انحراف معیار 19.9) تشکیل می داد که شامل 119 پیلوماتریکسوما (73.9 درصد)، 19 تریکواپیتلیوما (11.8 درصد، 15 کراتوز فولیکولی وارونه (9.3 درصد)، 4 پیلار تومور تکثیری (2.5 درصد)، 2 تریکوبلاستوما (1.2 درصد)، 1 تریکوفولیکولوما (0.6 درصد)، 1 تریکوآدنوما (0.6 درصد) بود. بیش ترین محل جایگزینی ناحیه سرو گردن (57.5 درصد) و شایع ترین نمای بالینی ندول (81 درصد) اغلب منفرد (94 درصد) بوده است. در بیش تر موارد تشخیص قبلی بافتی مورد تایید قرار گرفت (95.2 درصد) و ویژگی های بالینی- اپیدمیولوژی تومورهای فولیکول مو با دیگر گزارش های جهانی مطابق بود اگر چه تفاوتهایی نیز مشاهده شد.نتیجه گیری: تومورهای فولیکول مو تومورهای نسبتا ناشایع و اغلب خوش خیم بوده، بیشتر در افراد جوان به ویژه مردان و در سر و گردن به صورت ندول منفرد ایجاد می شود. تفاوت های مشاهده شده در ویژگی های بالینی اپیدمیولوژی با دیگر گزارش های جهانی می تواند ناشی از اختلاف های نژادی، ژنتیکی، محیطی و ... باشد. با توجه به تغییر در برخی تشخیص های اولیه، آسیب شناس باید در برخورد با تومورهای پوستی طیف وسیع تشخیص افتراقی و بروز غیر معمول این ضایعات را مدنظر داشته باشد و تشخیص خود را با کاربست دقیق معیارهای جدید برقرار کند.

پیچش بیضه (Torsion) یکی از اورژانس های مهم اورولوژی می باشد که تاخیر در تشخیص و درمان منجر به از بین رفتن بیضه می شود. در این مطالعه اپیدمیولوژی، علایم بالینی به خصوص تظاهرات اولیه بیماری، عوامل زمینه ساز بیماری، راه های تشخیصی بیماری به خصوص در شرایط موجود کشور ما و روندهای درمانی ارائه شده است.روش و بیماران: مطالعه به روش گذشته نگر توصیفی بر روی پرونده بیمارانی که با تشخیص نهایی پیچش بیضه یا ضمایم بیضه در سال های 72-76 در بیمارستان امام رضا (ع) مشهد بستری و تحت درمان قرار گرفته اند، انجام شد. این بیماران کلا 58 بیمار مورد، شامل 44 مورد پیچش بیضه و 14 مورد پیچش ضمایم بیضه بودند.یافته ها: حداکثر شیوع سنی پیچش بیضه در محدوده 12-19 سالگی و پیچش ضمایم بیضه در محدوده 12-15 سالگی بود. ابتلا بیضه چپ در پیچش بیضه شایع تر از بیضه راست بود، اما درگیری بیضه راست و چپ در پیچش ضمایم اختلاف معنی داری نداشت. شایع ترین علایم بالینی در پیچش بیضه درد ناگهانی، تورم و حساسیت بیضه در لمس و در پیچش ضمایم درد بیضه (ناگهانی یا غیر ناگهانی)، تورم و حساسیت بیضه در لمس بود. اغلب بیماران عامل زمینه ساز خاصی نداشتند، %29.55 بیماران پیچش بیضه سابقه دردهای گذرای بیضه را ذکر نمودند. سونوگرافی در %72.21 بیماران مبتلا به پیچش بیضه و در %25 بیماران مبتلا به پیچش ضمایم بیضه در جهت تشخیص کمک کننده بود. در تمام بیمارانی که در طی 24 ساعت اول مراجعه نموده بودند، بیضه حفظ شد. در کل %29.54 موارد منجر به برداشت بیضه شد. در %28.54 بیماران مبتلا به پیچش ضمایم بیضه درمان محافظتی و در %71.42 بیماران درمان جراحی انجام شد.نتیجه کلی: پیچش بیضه در تمام مراجعین با درد حاد اسکروتوم باید مد نظر باشد. در شرایط کنونی ما در مواردی که از نظر بالینی شک تشخیصی وجود دارد می توان از سونوگرافی معمولی جهت کمک به تشخیص استفاده نمود. تعداد نسبتا زیادی از بیماران به خصوص آنان که زود مراجعه نموده اند، با برطرف نمودن پیچش با دست (Manual detorsion) به طور موقت قابل درمان هستند. در صورتی که علت درد حاد اسکروتوم با روش های تشخیصی مختلف مسجل نشود تجسس جراحی در اسرع وقت ضروری است.

سندرم Brooke-Spiegler نوعی بیماری ارثی نادر با توارث اتوزوم غالب است که با تمایل به ایجاد نئوپلاسم های آدنکسال (تومورهای ضمایم پوست) به ویژه تریکواپی تلیوما، سیلندروما و گاهی اسپیرآدنوما مشخص می شود که معمولا در دهه 2 یا 3 شروع به ظهور می کند. در این گزارش یک مورد از سندرم در خانمی 26 ساله با ضایعه های تومورال صورت و پوست سر معرفی می شود.

سولفور موستارد یا خردل گوگردی به عنوان جنگ افزار شیمیایی ناتوان کننده در جنگ جهانی اول و نیز در جنگ عراق علیه ایران به طور وسیعی به کار گرفته شده است. بالغ بر 100000 ایرانی در جنگ عراق علیه ایران (1367-1359) مورد حمله شیمیایی با این گاز قرار گرفتند و یک سوم آن ها بدنبال تماس با این ماده دچار عوارض ماندگار شدند. گاز خردل سبب عوارض حاد و مزمن فراوانی در ریه، چشم و پوست می شود. این ماده با آلکیلاسیون پروتئین های سلولی در بخش های آنزیمی، غشا سلولی، سیتوپلاسم و به خصوص هسته سلول موجب آثار سمی با جهش زایی و سرطان زایی در اپیدرم، درم، ضمایم پوست و هیپودرم می شود. در این مقاله، یک مرد 41 ساله معرفی می شود که در سال 1367 به دنبال حمله شیمیایی عراق و تماس با گاز خردل از نواحی ریه، چشم و پوست به خصوص در نواحی تناسلی و دست ها دچار تاول وسیعی شد. تغییرهای عروقی و پیگمانتاسیون و آتروفی در ناحیه گلنس و تغییرهای شدید آتروفیک و پیگمانتاسیون پایدار در پشت دست ها با تخریب ضمایم درمال موید تشخیص "Mustard Induced Poikiloderma" در این بیمار است. نکته قابل توجه دیگر نبود هر گونه ضایعه در کف دست ها به رغم تماس مکرر آن ها با سولفور موستارد در مقایسه با پشت دست ها است که این مطلب خود می تواند نشانه نقش کف دست در انتقال سولفور موستارد به سایر مناطق بدن در تماس اولیه باشد.

به منظور مطالعه تاثیر دستکاری کروموزومی ماهی قزل آلای رنگین کمان بر فعالیت آنزیمهای گوارشی، فعالیت آنزیمهای پپسین، تریپسین، کیمو تریپسین، آلفا-آمیلاز، لیپاز و فسفاتاز قلیایی در ماهیان دیپلوئید و تریپلویید ماده این گونه مورد ارزیابی قرار گرفت. بین فعالیت آنزیم پپسین در معده ماهیان مورد بررسی به لحاظ آماری اختلاف معنی داری وجود نداشت (P>0.05). اندازه گیری فعالیت آنزیمهای تریپسین و کیمو تریپسین در روده و ضمایم پیلوریک ماهیان نشان داد که اختلاف معنی داری بین فعالیت آنها در اندامهای مورد بررسی وجود ندارد (P>0.05). همچنین فعالیت آنزیمهای آلفا-آمیلاز، لیپاز و فسفاتاز قلیایی در روده و ضمایم پیلوریک در ماهیان مورد بررسی، اختلاف معنی داری را نشان نداد (P>0.05). این نتایج نشانگر آنست که دستکاری کروموزومی ماهی قزل آلای رنگین کمان تاثیر قابل توجهی بر تغییر فعالیت آنزیمهای گوارشی مورد بررسی در تحقیق حاضر را نداشته است.

بازال سل کارسینوما (BCC)؛ شایعترین نئوپلاسم پوستی مهاجم بدخیم است که منشا آن از سلولهای اپی تلیال می باشد و از سلولهایی مشابه با سلولهای لایه بازال اپیدرم و ضمایم آن تشکیل شده است.%95 افراد مبتلا به 40 BCC تا 79 سال سن دارند و افراد جوانتر به ندرت دچار آن می شوند. در این مطالعه مرد 22 ساله ای با پوست تیپ II معرفی می شود که به دنبال تروما دچار زخم و متعاقبا BCC در همان محل شده است.

دختری 3 ساله توسط والدینش برای درمان ضایعات کف دست و پا و برخی از نواحی بدن که از سن 8 ماهگی ظاهر شده بودند، مراجعه کرد. از بدو تولد، تاول هایی به طور خود به خود در برخی از نقاط پوست او ظاهر می شده است. تاول ها به تدریج و طی چند ماه بهبودی یافتند و متعاقب آن پوست خشن، ضخیم و از پوسته های چسبنده و تیره پوشیده شد. بیمار، محصول یک زایمان طبیعی و فول ترم و دارای رشد و نمو طبیعی بود. پدر و مادر بیمار با یکدیگر نسبت خویشاوندی نداشتند و تاریخچه خانوادگی بیمار برای ضایعات مشابه منفی بود. معاینه پوست، کراتودرمی مایل به رنگ زرد کف دست و پا، (تصاویر شماره 2 و 1) به همراه ضایعات هیپرکراتوتیک، ضخیم و با پوسته های چسبنده و تیره رنگ، در سطوح فلکسور اندام ها، گردن و باسن را نشان داد (تصویر شماره 3). مخاط ها، ضمایم پوستی و دندان ها و نیز معاینه سایر سیستم ها همگی طبیعی بودند. بیوپسی از پوست کف دست به عمل آمد (تصاویر شماره 5 و 4). 

تظاهرهای پوستی بیماری های تیروئید را می توان به سه دسته تقسیم کرد:1- ضایعه های اختصاصی مانند کیست تیروگلوسال و متاستاز پوستی بدخیمی های تیروئید2- ضایعه های غیراختصاصی که ثانویه به اختلال در تعادل هورمون تیروئید ایجاد می شود.3- تظاهرهای پوستی بیماری های سیستمیک یا پوستی دیگر که می توانند با بیماری های تیروئید همراهی داشته باشند.در این مقاله مروری جامعه بر تمامی مقاله های مرتبط با تظاهرها و عوارض پوستی بیماری های تیروئید صورت خواهد گرفت.